Γαλαξίες-μέδουσες και βαρυτικοί φακοί: Οι εκπληκτικές ανακαλύψεις της τεχνητής νοημοσύνης
Με την τεχνητή νοημοσύνη εντοπίστηκαν πάνω από 1.300 σπάνια αστρονομικά αντικείμενα στο αρχείο του διαστημικού τηλεσκοπίου Hubble.
Μια ομάδα αστρονόμων ανέπτυξε ένα νέο εργαλείο τεχνητής νοημοσύνης, καταφέρνοντας να εντοπίσει σπάνια αστρονομικά αντικείμενα στο αρχείο εικόνων του διαστημικού τηλεσκοπίου Hubble. Ανάμεσα στις ανακαλύψεις περιλαμβάνονται γαλαξίες-μέδουσες με αέρια πλοκάμια, γαλαξίες με δακτυλίους και τόξα, καθώς και βαρυτικοί φακοί.
Η ομάδα εξέτασε σχεδόν 100 εκατομμύρια εικόνες σε μόλις δυόμισι ημέρες, αποκαλύπτοντας περίπου 1.400 σπάνια αντικείμενα, από τα οποία περισσότερα από 800 δεν είχαν καταγραφεί ποτέ προηγουμένως.
Το εργαλείο AI, με την ονομασία AnomalyMatch, αναπτύχθηκε από τους Ντέιβιντ Ο'Ράιαν και Πάμπλο Γκόμεζ της Ευρωπαϊκής Υπηρεσίας Διαστήματος (ESA), για να αναλύει τεράστιους όγκους αστρονομικών δεδομένων σε χρόνο που θα ήταν αδύνατος για ανθρώπινη εξέταση. Εκπαιδεύτηκε χρησιμοποιώντας το αρχείο Hubble Legacy, το οποίο περιλαμβάνει δεκάδες χιλιάδες σύνολα δεδομένων από τη μακρόχρονη λειτουργία του τηλεσκοπίου.
Πως λειτουργεί το AnomalyMatch
Συνήθως, οι αστροφυσικές ανωμαλίες ανακαλύπτονται χειροκίνητα ή τυχαία, όμως η ποσότητα των δεδομένων του Hubble καθιστά αυτή τη διαδικασία πρακτικά αδύνατη. Το AnomalyMatch λειτουργεί με νευρωνικό δίκτυο, αναγνωρίζοντας σπάνια αντικείμενα και μοτίβα με τρόπο εμπνευσμένο από τον ανθρώπινο εγκέφαλο.
Μετά την επεξεργασία των εικόνων, οι ερευνητές επιβεβαίωσαν ότι πάνω από 1.300 από τις πιθανές ανωμαλίες ήταν πραγματικές, εκ των οποίων περισσότερες από 800 ήταν πρωτόγνωρες. Οι περισσότερες αφορούσαν γαλαξίες σε διαδικασία συγχώνευσης ή αλληλεπίδρασης, με ασυνήθιστα σχήματα και μακριές «ουρές» από αστέρια και αέριο. Ανακαλύφθηκαν επίσης βαρυτικοί φακοί, όπου η βαρύτητα ενός γαλαξία καμπυλώνει το φως ενός πιο μακρινού γαλαξία, σχηματίζοντας κύκλους ή τόξα, καθώς και γαλαξίες με τεράστιες συστάδες αστέρων και «γαλαξίες-μέδουσες» με αέρινα πλοκάμια. Μερικές δεκάδες αντικείμενα δεν μπορούσαν να ταξινομηθούν σε καμία γνωστή κατηγορία.
Η μελέτη δημοσιεύθηκε στο επιστημονικό περιοδικό «Astronomy & Astrophysics», σημειώνοντας ένα σημαντικό βήμα στη χρήση τεχνητής νοημοσύνης για την εξερεύνηση του σύμπαντος.
